Eigedom og areal

Konsesjon betyr løyve til å overta fast eigedom. Dersom ein eigedom er omfatta av konsesjonsplikt, må ny eigar søkje om løyve før eigedomen kan overtakast. Reglane står i konsesjonslova med tilhøyrande forskrifter.

Føremålet med lova er å ha kontroll med omsetninga av fast eigedom, for å verne landbruket sine produksjonsareal og sikre eigar- og bruksforhold som er til beste for samfunnet og framtidige generasjonar.

• Les meir om reglane for konsesjon på Landbruksdirektoratet.no
• Regelverk: Les om Konsensjonsloven

Skjema

• Eigenfråsegn om konsesjonsfridom (PDF, 700 kB) ved tileigning/kjøp av fast eigedom mv. 
• Søknad om konsejon ved overtaking av fast eigedom (PDF, 154 kB).

Reglane om buplikt står i konsesjonslova. Buplikt betyr at nokon må bu på eigedomen. Buplikta kan vere personleg eller upersonleg. Buplikt kan følgje direkte av lova, eller kan bli fastsett som vilkår i eit vedtak om å gje konsesjon. 

• Les meir om reglane for buplikt på Landbruksdirektoratets heimesider 

Reglane om driveplikt gjeld alle eigarar av jordbruksareal. Etter jordlova § 8 har eigarar driveplikt så lenge dei eig eigedomen. Driveplikta kan oppfyllast ved at eigaren driv arealet sjølv eller leiger det bort.

Jordbruksareal omfattar fulldyrka jord, overflatedyrka jord og innmarksbeite. Dersom eigedomen har slikt areal, gjeld driveplikta uansett storleik. Driveplikta gjeld frå du blir eigar og så lenge du eig eigedomen.

Driveplikta gjeld ikkje skog. For skog gjeld skogbrukslova.

• Les meir om reglar for driveplikt på Landbruksdirektoratet.no

Dersom du ønskjer å dyrke nye areal til jordbruksføremål, må du søkje kommunen om godkjenning. Dette er heimla i forskrift om nydyrking. Føremålet er å sikre at nydyrking skjer på ein måte som tek omsyn til natur- og kulturlandskapsverdiar.

Som nydyrking reknar ein fulldyrking og overflatedyrking av udyrka mark, eller gjenoppdyrking av jordbruksareal som har lege unytta i meir enn 30 år. Opparbeiding av overflatedyrka mark til fulldyrka mark blir ikkje rekna som nydyrking.

• Les meir om reglane for nydyrking og korleis du søker på Landbruksdirekotratet.no

Tenesta Gårdskart på nett viser kart over arealressursar og arealtal for ein vald landbrukseigedom. Tenesta er tilgjengeleg for både brukarar og eigarar av landbrukseigedomar.

Informasjon i Gårdskart:
– gards- og bruksnummer blir henta frå Landbruksregisteret.
– eigedomsgrenser blir henta frå Matrikkelen.
– markslag som fulldyrka jord, overflatedyrka jord, innmarksbeite og produktiv skog blir henta frå NIBIO sitt arealressurskart AR5.

Meld frå til kommunen dersom du oppdagar feil i kartet, eller dersom areal bør omklassifiserast til dyrka jord eller innmarksbeite.

Eigaren av landbruksareal kan oppfylle driveplikta ved å leige bort jorda. Etter jordlova § 8 skal leigeavtala gjelde for minst 10 år om gongen. Avtala må vere skriftleg og kan ikkje seiast opp av eigaren i avtaleperioden. Ho skal også gi ei driftsmessig god løysing. Avtalar som ikkje oppfyller desse krava, er ikkje gyldige.

Når avtala er inngått, skal eigaren sende kopi til landbrukskontoret. Ta kontakt dersom du har spørsmål om regelverket.

• Mal - Avtale om leige av jord (PDF, 13 kB)
• Regelverk: Driveplikten etter Jordloven (PDF, 226 kB)

Jordlova har reglar for deling av landbrukseigedomar. Målet er å ta vare på ressursane på eigedomen for noverande og framtidige eigarar. Dersom eigaren ønskjer å dele frå delar av eigedomen, til dømes ei tomt, må det søkjast om samtykke frå landbruksmyndigheita. Søknad om deling skal sendast til kommunen der eigedomen ligg. Kommunen avgjer saka.

• Søknad om deling av grunneigedom. (PDF, 336 kB)
• Nabovarsel. (PDF, 161 kB)

Meir om regelverket for deling av landbrukseigedom finn du på Landbruksdirektoratet.no: