Oversikt over råd og utval

Eit kommunestyre er den folkevalde leiinga i ein kommune. Kommunestyret si rolle blir i Noreg definert av kommuneloven. Det er kommunestyret som fattar vedtak for kommunen, med mindre dette er delegert til andre. Andre kan vere ulike råd og utval eller kommunedirektøren.

I Noreg er kommunestyret det øvste politiske organet i kommunen, og det blir vald ved kommune- og fylkestingvalet kvart fjerde år. Då vel lokalbefolkinga, det vil seie kommunen sine innbyggarar, representantar til kommunestyret. Deretter vel kommunestyret ordførar, og han eller ho kjem som oftast frå det største partiet og har fleirtalet i kommunestyret bak seg. Kommunane har òg ein administrasjon med fast tilsette. Den administrative sjefen i Skjåk blir kalla kommunedirektør.

Formannskap eller fylkesutval i fylkeskommunane er namnet på det leiande utvalet i eit kommunestyre dersom kommunen er styrt etter formannskapsmodellen. Formannskapsmodellen er er hovudmodellen i kommunelova og dei aller fleste kommunane og fylka er styrt etter denne modellen.

Modellen går ut på at kommunestyret vel eit utval på minimum fem medlemmar blant dei som er valt inn i kommunestyret. Tidlegare sa loven at formannskapet skulle vere ein fjerdedel av kommunestyret. Dette er framleis eit vanleg tal. Formannskapet blir valt ved forholdstal slik at eit parti eller ei grupering som har fleirtal i kommunestyret ikkje kan ta alle plassane i eit formannskap. Formannskapet innstiller på saker til kommunestyret og kan avgjere mindre saker. Formannskapet kan og fungere som andre lov og utval der kommunestyret er pålagt å opprette slike.

Formannskapet vart innført i Noreg i 1837 gjennom formannskapslovene